كناره گيري رسمي خاتمي از انتخابات
گفتني است كه بيانيه انصراف خاتمي ساعتي پس از پايان جلسه مجمع روحانيون مبارز صادر شد كه در آن جلسه آقاي خاتمي دلايل انصراف خود از انتخابات را توضيح داد و اعضاي مجمع هم در مورد انصراف ايشان بحث و گفتگو كردند و در پايان با راي‌گيري، اعضاي مجمع بر ادامه حضور آقاي خاتمي در عرصه انتخابات تاكيد كردند !
متن كامل بيانيه انصراف خاتمي از حضور در انتخابات رياست جمهوري دهم به عنوان نامزد انتخابات بدين شرح است:
بسم الله الرحمن الرحيم
زادروز همايون حضرت پيامبر بزرگ اسلام (ص) و فرزند والاگهرش حضرت امام صادق (ع) را به ملّت شريف ايران و همه دوستداران حق و فضيلت شادباش مي‌گويم و در آستانه سال نو، روز و روزگاري سرشار از شادابي و پيروزي را براي همه هموطنان عزيزم و همه كساني كه به صلح در جهان و كرامت و حرمت انسان در هر جا باور دارند آرزو مي‌كنم.
سي سال از پيروزي انقلاب شكوهمند اسلامي كه هزينه‌اي سنگين براي آن پرداخته شده است مي‌گذرد و ملت بيدار ايران بحرانهاي بزرگي را با پيروزي و سرافرازي پشتسر گذاشته است و دستاورد هاي بزرگ معنوي و مادي او در اين دوران كم نيست، ولي تا رسيدن به اوج آرمانهاي بلند تاريخي خود راه درازي در پيش دارد كه به لطف الهي و بيداري و استواري و همت فرزندان دليرش براي رسيدن به آنها اميدوار است.
بنيانگذار نظام جمهوري اسلامي حضرت امام(ره) در تبيين نظري و عملي اين نظام همواره رأي مردم و حضور فعال و مسؤولانه آنها در صحنه را اصل مي‌خواندند و جريان انتخابات آزاد و سالم در جمهوري اسلامي را به ضرورتي اصيل و غيرقابل خدشه مي‌دانستند.
اينك در آستانه انتخابات دهمين دوره رياست جمهوري بار ديگر همه ما ايرانيان در برابر آزمايشي مهم قرار گرفته‌ايم، آنچه مي‌تواند اميد به آينده بهتر را زنده نگهدارد. حضور آگاهانه، مسؤولانه و فراگير ملت است كه هر مانعي را از پيش رو برخواهد داشت و من نيز در هر شرايطي نقش و وضع خود را جدا از نقش و وضع ملت شريف ندانسته و نمي‌دانم و در تمام دوران مسؤوليت رسمي و پس از آن ضمن تأكيد بر آرمانهاي والاي انقلاب، همچنان در راه تقويت جامعه مدني و تبيين گفتمان اصلاحات در متن جامعه از هيچ كوششي دريغ نكرده و نخواهم كرد.
درخواستهاي گسترده اقشار مختلف و وسيع مردم در سراسر كشور مرا بر آن داشت كه با وجود همه مشكلات، تنگناها و موانع به عنوان نامزد اين دوره از انتخابات اعلام حضور كنم. در حالي كه پيش از آن گفته بودم كه ترجيح من چنين است تا در موقعيتي غير از مسؤوليت رياست جمهوري دين خود را به مردم و كشور بپردازم و بر اين باور بودم كه ديگراني كه شايسته‌اند در عرصه حاضر و فعال باشند. بحمدالله قبل از من بزرگاني اعلام حضور كردند و اينك جناب آقاي مهندس ميرحسين موسوي هرچند دير، آمادگي خود را براي نامزدي به طور رسمي اعلام كرده‌اند.
ضمن سپاس فراوان از همه محبت‌هايي كه از دوستداران اسلام و ايران از جمله احزاب و تشكلهاي مختلف و نخبگان و انديشمندان و هنرمندان و بالاتر از همه از سوي توده‌هاي پرشور مردم در سراسر ميهن عزيز نصيب من شده است و نشانه اين شور پرشكوه را همگان در سفر كوتاه من به استانهاي فارس، كهگيلويه و بويراحمد و بوشهر ديدند و بخصوص با تشكر از نسل جوان و بيداردل كه شور و شعور تأمل برانگيز خود را بيش از پيش نشان دادند، اعلام مي‌كنم كه به ياري پروردگار همچنان و همواره در كنار مردم از عزت اسلامي، عظمت ايران و سربلندي ايراني در همه حال و در همه جا در حد توان خود دفاع كرده و خواهم كرد. ضمن تأكيد بر اين نكته كه همه ما بايد ميدان و عرصه انتخابات را از بازيگراني كه چشم به تفرقه نيروهاي اصلاح طلب و خواستار تغيير دوخته‌اند بگيريم و همه تلاش خود را براي برگزاري انتخاباتي آزاد و سالم معطوف كنيم، انصراف خود را از نامزدي در انتخابات دهمين دوره انتخابات رياست جمهوري اعلام مي‌دارم، اما همچنان با همه توان با فعاليت مستمر و حضور در صحنه اجتماع لحظه‌اي از آرمانهاي مردم و مسؤوليت خود در برابر آنان فاصله نخواهم گرفت. در اين شرايط حساس و خطير نكته‌هايي را يادآور مي‌شوم:
1- حركت اصلاح طلبانه كه تباري روشن و پيشينه‌اي تاريخي دارد، حركتي است مستمر كه از متن جامعه (نه بالضروره از حكومت و قدرت) مي‌گذرد. آرمانهاي اين حركت در افقي قرار دارد كه فاصله ما با آن كوتاه نيست، ولي آنچه بايد به فوريت به آن انديشيد، "تغيير سازنده " در وضعيت كنوني كشور و در روال مديريت آن است. در عين احترام به همه مسؤولان و دست اندركاران امور و عرض خسته نباشيد به همه آنان، مي‌گويم كه شيوه عمل و راهكارها و راهبردها (اگر واقعاً راهبردي وجود داشته باشد!) اكنون منجر به ظهور و بروز مشكلات فراوان و اساسي براي انقلاب، كشور و مردم شده است كه رفع آنها نيز همتي بلند و شكيبايي فراوان مي‌طلبد. بنابراين در اين برهه حساس انديشيدن به تغيير و تلاش براي تحقق آن، رسالت و وظيفه همه كساني است كه به ايران، به مردم و خواسته‌هاي مبرم آنان و به آرمانهاي انقلاب مي‌انديشيدند.
2- وحدت و پرهيز از تشتت رأي و تصميم براي همه كساني كه گذر از وضع فعلي و رسيدن به وضعيتي بهتر را باور دارند، امري ضروري و پاس داشت آن مقتضاي خرد است.
3- هنگامي كه گفتم «يا من يا مهندس موسوي» در عين احترام به همه عزيزاني كه در عرصه انتخابات حضور داشته يا خواهند داشت، به اين ظرايف نظر داشتم:
اولاً: به اهميت انتخابات، ضرورت پيروزي در آن، لزوم تغيير وضع فعلي در جهت مصالح كشور و اصلاح در حد توان و امكان، يكپارچگي نيروهاي تغييرخواه و پرهيز از مخدوش شدن ضرورت‌هاي فوق با طرح گفتمانهاي متفاوت، (ولو يكسان در اصول) توجه داشتم و لذا با فرض آمدن جناب آقاي موسوي نمي‌آمدم و حالا نيز نمي‌مانم.
ثانياً: جناب آقاي مهندس ميرحسين موسوي داراي شخصيتي اخلاقي، آزادانديش، متعهد به اسلام و انقلاب و مردم، از سرمايه‌هاي ارزشمندي است كه در موقعيت‌هاي خطير و حساس، صداقت و شايستگي خود را در خدمت به كشور و ملت نشان داده‌اند. همچنانكه برادر گرانقدرم، حضرت حجت الاسلام والمسلمين آقاي كروبي نيز از نيروهاي ارزش‌مدار، رنج كشيده پيش و پس از انقلاب، مخلص و شايسته است كه همواره در خدمت مردم و انقلاب بوده‌اند و همچنين ديگر عزيزاني كه آمدن خود به صحنه انتخابات را بزرگوارانه منوط به نيامدن من كردند، همگي بزرگواران شايسته‌اند.
ثالثاً: بر اين باورم كه جناب آقاي مهندس موسوي، براي ايجاد تغيير در شرايط كنوني شايستگي لازم را دارند، هرچند ممكن است تفاوت‌ها و تمايزهايي در نظر و عمل وجود داشته باشد، اما مهم آن است كه اين عزيز نيز به آرمانهاي انقلاب و ملت پايبنداند و از حقوق و آزاديهاي بنيادين و حاكميت مردم بر سرنوشت و مصالح ملي و حيثيت بين المللي كشور به جد دفاع كرده و مي‌كنند.
رابعاً: حضور در انتخابات براي پيروزي است، نه يك تفنن پرهزينه و بر اين باورم كه ايشان زمينه كسب آرا و انتخاب از سوي مردم را دارند، البته در صورتي كه همه ما هوشيارانه و واقع بينانه عمل كنيم.
خامساً: آنچه بايد بيش و پيش از هر چيز مد نظر باشد، پيروزي اخلاقي است كه اگر چنين باشد، نتيجه انتخابات هرچه باشد اخلاق مداران پيروز خواهند بود و شائبه رقابت بر سر قدرت براي من كه همواره بر اخلاق تأكيد داشته و دارم، امري است كه همه تلاش خود را در رفع آن به كار خواهم برد. حال كه جناب آقاي موسوي به صحنه آمده‌اند، با اجتناب از هرگونه گفتار يا عملي كه موجب تفرقه باشد، نياز به ايجاد فضاي شاداب وحدت و همدلي است. هر عملي كه به تشتت آراء و اختلاف نظر خواستاران «تغيير» - در هر جبهه و جناحي كه باشند- بيانجامد، در پيشگاه خداوند و نزد مردم قابل گذشت نخواهد بود.
من به حكم وظيفه اخلاقي و براي پرهيز از هرگونه پراكندگي در آراء و با ايمان كامل به توان و مرجعيت مردم كه «ميزان» رأي آنان است و بايد آرائشان در حد امكان به نقطه واحدي سوق داده شود، از صحنه نامزدي انتخابات كنار مي‌كشم تا به ياري خداوند تغيير و بهبود اوضاع بهتر و كم هزينه‌تر در دسترس قرار گيرد و با اين كار مي‌كوشم تا امكان بهره‌برداري سوء را از كساني كه پيروزي خود را در القاء اختلاف و نيز تشتت آراء در جبهه گسترده خواستاران تغيير مي‌جويند بگيرم.
بر اين پايه از همه افراد و شخصيت ها و گروههاي فعال در عرصه انتخابات مي‌خواهم با تأكيد بر موازين اخلاقي و پرهيز از واكنشهاي احساسي راه را بر هرگونه پيش‌داوري و سوء تفاهم ببندند و چشم اندازي نو براي تأثيرگذاري در سرنوشت انتخابات پيش رو بگشايند.
به برادران عزيزم آقايان كروبي و موسوي نيز صميمانه عرض مي‌كنم كه مدبرانه و دلسوزانه صحنه را با تفاهم چنان مديريت كنند كه خداي ناخواسته به تفرقه و تشتت نيانجامد و مي‌دانم كه اين عزيزان همه تلاش خود را در اين راه به كار خواهند برد، ان شاء الله.
در اينجا بار ديگر از همه بزرگواراني كه به من اظهار لطف كرده و مي‌كنند سپاسگزاري مي‌كنم و به ويژه به جوانان عزيزي كه داوطلبانه و بي هيچ چشم‌داشتي، منشاء شوري دل‌انگيز و تحركي مؤثر در جامعه شدند عرض مي‌كنم كه ما مي‌توانيم در كنار هم و با بهره گيري از فضايي كه ان‌شاء‌الله بازتر از فضاي كنوني خواهد بود، در جهت خواست‌هاي تاريخي ملت و آرمانهاي بلند اصلاح طلبانه و براي تقويت ارزشهاي اصيل انقلاب و اعتلاء ميهن و آزادي و حقوق اساسي ملت و عدالت همه جانبه و بالابردن وجهه و اعتبار مردم ايران در كشور و در منطقه و جهان حركت كنيم.
ان اريد الا الاصلاح ما استطعت و ما توفيقي الا بالله عليه توكلت و اليه انيب "
سيّد محمّد خاتمي
26 اسفند 1387
کروبی : سيدمحمد خاتمي به‌عنوان چهره‌اي ملي و اصلاحي همچنان در عرصه عمومي بمانند
دبيركل حزب اعتماد ملي به تحولات جاري انتخابات رياست‌جمهوري اشاره كرد و با تجليل از سوابق سياسي و اجرايي سيدمحمد خاتمي در ارزيابي بيانيه انصراف وي گفت: «من از آغاز فرآيند انتخابات اخير مي‌دانستم شرايط اين دوره بسيار پيچيده و متفاوت خواهد بود و به همين علت از آغاز سعي كردم ضمن تلاش براي حفظ وحدت اصلاحات به صورت حزبي نامزد انتخابات شوم و ضمن احترام به همه نامزدهاي انتخابات آينده از هيچ‌كس نخواهم به نفع فرد ديگري كنار رود.»
كروبي افزود: «اگرچه تحليل من از انتخابات روشن بود و معتقد بودم كه در صورت اتحاد اصلاح‌طلبان امكان پيروزي بيشتر خواهد شد اما در اين مدت از تكثر نامزدهاي اصلاح‌طلب استقبال مي‌كردم و هريك از نامزدهاي اصلاح‌طلب را يك‌صدا و يك‌امكان براي تغيير وضع موجود مي‌ديدم و از همين منظر اگر نتيجه انصراف جناب آقاي خاتمي كاهش اميد به تغيير و افزايش يأس و نااميدي در گروهي از حاميان ايشان باشد، احساس مي‌كنم كه بايد براي تغيير اين وضع تلاش كرد.»
كروبي در عين حال ابراز اميدواري كرد كه سيدمحمد خاتمي به‌عنوان چهره‌اي ملي و اصلاحي همچنان در عرصه عمومي بمانند و افزود ممكن است برخي نگراني داشته باشند كه اين انصراف به معناي بي‌بهره شدن از موقعيت سياسي و مردمي آقاي خاتمي باشد اما همان‌گونه كه ايشان در بيانيه خود اعلام كرده است با وجود انصراف از نامزدي همچنان در عرصه انتخابات باقي مي‌مانند و به تلاش خود براي پيروزي اصلاحات ادامه خواهند داد و اين مايه اميد است.
صاحب‌امتياز روزنامه اعتماد ملي افزود: «همگرايي فراتر از وحدت بايد در ادامه اين انتخابات مورد توجه اصلاح‌طلبان قرار گيرد. ظاهرا هم جناب آقاي خاتمي به اين نكته توجه دارند و هم جناب آقاي مهندس ميرحسين موسوي تاكيد كرده‌اند كه خواهان انصراف هيچ نامزدي نيستند در عين حال كه مي‌توان با برنامه‌ريزي دقيق رفاقت اصلاح‌طلبان را در عين رقابت حفظ كرد و استراتژي مشتركي را ميان نامزدهاي اصلاح‌طلبان طراحي كرد.»
كروبي مهم‌ترين محورهاي همگرايي اصلاح‌طلبان را مواردي مانند صيانت از آزادي انتخابات و آراي ملت عنوان كرد به‌خصوص در زماني كه شوراي نگهبان و وزارت كشور همسو هستند.
كروبي نقد عملكردهاي موجود و ارائه راهكارهاي جايگزين براي اداره كشور را يكي ديگر از محورهاي همگرايي اصلاح‌طلبان خواند.
صاحب‌امتياز اعتماد ملي بار ديگر تاكيد كرد: «من از آغاز با هرگونه اقدام تخريبي عليه هر نامزد انتخابات آينده مخالف بودم و حتي به روزنامه اعتماد ملي توصيه كرده‌ام اخبار همه نامزدها را منتشر كند و عليه هيچ نامزدي عمل نكند. اكنون نيز بر حفظ احترام و شخصيت همه رجال سیاسی به‌خصوص آقاي خاتمي تاكيد مي‌كنم.
آقاي خاتمي از دوستان خوب اينجانب و از چهره‌هاي برجسته كشور و صاحب فضل و تفكرند و در هر مقام و موقعيت اجتماعي مي‌توانند موثر واقع شوند به‌خصوص در شرايط بحراني كنوني كشور كه نياز به اتحاد و همدلي وجود دارد.» كروبي به همراهي خود و خاتمي در نهادها و مقاطع مختلف به‌خصوص مجلس، دولت در دهه اول انقلاب و عصر اصلاحات اشاره كرد و گفت من و آقاي خاتمي در مقاطع مختلف همراهي و همدلي كاملي با هم داشتيم به‌خصوص در دوره مسووليت من در حج و مسووليت ايشان در وزارت ارشاد و نيز گاه نامه‌هاي مشترك و محرمانه‌اي با هم خطاب به حضرت امام در دوران جنگ مي‌نوشتيم و در دوره اصلاحات نيز ميان ما، رئيس دولت و رئيس مجلس، رابطه صميمانه‌اي برقرار بود.
دبيركل حزب اعتماد ملي در پايان اين جلسه با تبريك سال نو اظهار اميدواري كرد تغييري كه مردم در پي آن هستند تنها تغيير در فصل‌ها نباشد بلكه تغيير در سياست‌ها و روش‌هاي اجرايي كشور هم باشد.
مهندس میرحسین موسوی در نامه‌ای به سید محمد خاتمی، بر ادامه راه اصلاح‌طلبی تاکید کرد.
متن کامل پیام مهندس موسوی به سیدمحمد خاتمی به این شرح است:
"بسم الله الرحمن الرحیم
برادر عزیز جناب حجت الاسلام و المسلمین سید محمد خاتمی
با سلام، پیام دلسوزانه شما را مطالعه کردم و از اظهار لطفی که به این فرزند کوچک مردم و دوست قدیمی خود نموده بودید، منفعل شدم. برای سال‌ها به عنوان یک شهروند از این‌که شخصیت عزیزی چون شما ریاست این جمهوری را بر عهده گرفته است، لذت می‌بردم و به آن افتخار می‌کردم؛ زمانی که نسل نوخاسته تلالو آرمان‌های خود را در آن چهره ملاقات می‌کرد و به هیجان می‌آمد، به همراه آنان خود را جوان می‌دیدم. این احساس همچنان که هنوز با آنان باقیمانده است، با اینجانب نیز هست و ذخیره‌ای است برای اسلام و انقلاب و سعادتی که مردم ما به راستی مستحق آنند.
بسیار تاسف خورده‌ام که مخالفان چگونه می‌توانند نقشی را که در بزنگاهی خطیر از انقلاب اسلامی برای اصلاح‌طلبی بر عهده گرفتید، نبینند و یا موافقان با امید افزایش مطالبات از تاکید بر دست‌آوردهای بزرگی که داشته‌اید چشم‌پوشی کنند، تا جایی که فضا برای غفلت از آنها باز شود؛ غفلت نه فقط از کامیابی‌های دوران‌سازی که درکشان به مرور زمان و یا نگاه‌های عمیق نیاز دارد که حتی حقیقت روشنی چون نقش دولت شما در انشای پیشرفت‌های به‌دست آمده در زمینه انرژی هسته‌ای و یا ارتقای موقعیت جهانی نظام وکشور.
خود می‌دانید که اینجانب چون شما، راه درست را اصلاحات همراه بازگشت به اصول، و نیز پیرایش و نوزایی در این مسیر تلقی می‌کنم و اگر مختصات زمانه ایجاب نمی‌کرد، برای تداوم این طریق کسی را مناسب‌تر از پایه‌گذار آن نمی‌دانستم. همچنین و همان‌گونه که در ملاقات حضوری عرض کردم دقت و صحت برآوردی که از این مختصات دارم را برگشت‌ناپذیر نمی‌بینم و اگر فارغ از رودربایستی‌هایی که تاریخ بر ما نخواهد بخشید و ملاحظاتی که در مقایسه با منافع ملی جا دارد نادیده گرفته شوند، رای دوستان و غالب بر همه، نظر شما این ارزیابی مرا تایید نکند، بر آن اصرار نمی‌کنم. همچنین فرصت و فسحت مجال را برای اتخاذ بهترین تصمیم و وصول به وحدتی که نیروهای همفکر و همسنگر بدون تردید به آن می‌رسند، هنوز گسترده می‌دانم و تاخیر خود یا شما یا هریک از دیگر دوستان را در خروج از صحنه، مفید به شورانگیزتر شدن فضای انتخابات می‌شناسم.
در عین حال اگر تصمیم شما قطعی است، انتظار تمامی مردم ایران و در میانشان اینجانب از تعهد اسلامی و انقلابی که در آن جان عزیز، سراغ گرفته‌ایم، این است که نقش شما در تحقق آرمان‌هایی که پیشارو داریم همچنان ادامه یابد. به ویژه برای توسعه جامعه مدنی که دغدغه عصری نیروهای فهیم و دلسوز کشور است، نیاز به سرمایه‌گذاری‌های جدی چون تلاش و تکاپوی مشخص شماست.
والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته
میر حسین موسوی"
